De Chinese president Xi Jinping ontving de Russische leider Vladimir Poetin met groot ceremonieel vertoon buiten de Grote Volkszaal in Peking. Marcherende militairen, kanonschoten en juichende kinderen: het schouwspel leek sterk op de ontvangst die de Amerikaanse president Donald Trump slechts enkele dagen eerder ten deel viel.
Dat twee machtige wereldleiders binnen zo’n korte tijd naar Peking afreizen, is precies het beeld dat Xi naar de wereld wil uitstralen: China als een land dat met iedereen praat en aan niemand gebonden is. Voor Peking bewijzen deze bezoeken dat alle diplomatieke wegen tegenwoordig naar China leiden, mede dankzij de enorme economische macht en de groeiende internationale invloed van het land.
Volgens Samir Puri van King’s College London bevindt de wereld zich in een nieuw tijdperk waarin het Westen minder centraal staat. China beschikt over grote latente macht op het wereldtoneel, maar kiest ervoor die niet direct in te zetten om conflicten te beslechten. In plaats daarvan opereert Peking geleidelijk en strategisch, gebruikmakend van zijn internationale statuur.
Hoewel de beelden van beide staatsbezoeken opvallend veel op elkaar leken, verschilden de onderliggende politieke verhoudingen aanzienlijk. Poetin, die China al meer dan twintig keer bezocht, onderhoudt een hechte persoonlijke band met Xi. Toch heeft de oorlog in Oekraïne en de daaruit voortvloeiende westerse sancties Rusland steeds afhankelijker gemaakt van China. Peking is inmiddels Moskou’s grootste handelspartner en de voornaamste afnemer van Russisch olie en gas.
Die ongelijkwaardige verhouding werd tijdens dit bezoek opnieuw zichtbaar. De gesprekken resulteerden in meer dan twintig akkoorden op het gebied van handel en technologie, maar het langverwachte Russische gasleiding-project, waar Poetin al jaren op aandringt, kreeg nog steeds geen groen licht van China. Ook de uitgebreide gezamenlijke verklaring leverde geen grote doorbraken op.
De conclusie is duidelijk: beide landen hebben elkaar nodig, maar Rusland heeft China momenteel beduidend harder nodig dan andersom. Xi speelt zijn diplomatieke rol als gastheer met zelfvertrouwen, terwijl hij tegelijkertijd de balans in zijn voordeel houdt.
