De digitale ervaringen van jongeren beïnvloeden hun stemming, gedrag en zelfbeeld ingrijpend. Experts benadrukken dat mediawijsheid en bewust mediagebruik onmisbare bouwstenen zijn voor de geestelijke gezondheid van de nieuwe generatie.
De geestelijke gezondheid van jongeren is niet los te zien van hun digitale leven. Dat is de centrale boodschap die experts op het gebied van jeugdwelzijn uitdragen nu de aandacht voor mentale gezondheid toeneemt. Jongeren brengen een groot deel van hun tijd door op sociale media, gamingplatforms en in gesprek met op kunstmatige intelligentie gebaseerde chatbots. Die ervaringen vormen hun stemming, hun gedrag en de manier waarop zij zichzelf en de wereld waarnemen.
Het begrip ‘digitaal welzijn’ — het bewuste en evenwichtige gebruik van media, afgestemd op de persoonlijke doelen voor gezondheid en welbevinden — wint terrein. Opvoeders, ouders, zorgverleners en beleidsmakers richten zich in toenemende mate op het aanleren van vaardigheden als mediawijsheid, gezonde schermgewoonten en online veiligheid.
Carson Domey, directeur van de Coalition for Student Wellbeing, stelt dat de huidige generatie scholieren de eerste is die opgroeit in een overwegend digitale wereld. Volgens hem vraagt dat om onderwijs dat aansluit bij die werkelijkheid. Hij roept jongeren op gebruik te maken van mediawijsheidseducatie en bewust persoonlijke grenzen te stellen in hun omgang met digitale media.
Nicole Owings-Fonner van de American Academy of Pediatrics benadrukt het belang van open communicatie tussen volwassenen en jongeren over mediagebruik. Regelmatige gesprekken — geen eenzijdige lezingen, maar wederzijdse uitwisseling — gelden volgens haar als een cruciale beschermende factor voor het welzijn van jongeren.
Dr. Leah Austin, president en directeur van het National Black Child Development Institute, ziet mediawijsheid als een vorm van bescherming. Wanneer jongeren leren te vragen wie content heeft gemaakt en welke belangen daarachter schuilgaan, krijgen zij een vaardigheid die geen enkel algoritme hun kan afnemen. Zij voegt daaraan toe dat het essentieel is dat kinderen online content tegenkomen die hen werkelijk weerspiegelt, en geen vertekend of afwezig beeld van zichzelf.
Een middelbare scholiere, Elise Choi, deelt haar eigen ervaring: zij merkte dat zij technologie gebruikte om verveling of ongemak te vermijden, maar ontdekte dat juist de momenten zonder scherm haar in staat stellen emoties te verwerken en bewuster na te denken. Die rust geeft haar, naar eigen zeggen, meer regie over haar aandacht en haar leven.
De experts zijn het erover eens dat een gezond digitaal leven en een gezond leven in de fysieke wereld elkaar versterken. De oproep luidt dan ook om mediawijsheidseducatie structureel te verankeren in het gezondheidsonderwijs, zodat jongeren de digitale wereld niet ondergaan, maar er bewust en weerbaar in navigeren.
