ORANJESTAD — Rainbow Warriors Core Foundation heeft ter gelegenheid van de Werelddag voor Veiligheid en Gezondheid op het Werk op 28 april en de Dag van de Arbeid op 1 mei opgeroepen tot meer aandacht voor veilige en gezonde arbeidsomstandigheden op Aruba.
Volgens de stichting staat de internationale dag, die sinds 2003 door de Internationale Arbeidsorganisatie (ILO) wordt gemarkeerd, in het teken van de preventie van arbeidsongevallen en beroepsziekten. De organisatie wijst erop dat overheden, werkgevers en werknemers daarin ieder een eigen verantwoordelijkheid hebben. Overheden moeten zorgen voor wetgeving, toezicht en een inspectiesysteem. Werkgevers moeten een veilige en gezonde werkplek garanderen, terwijl werknemers veilig moeten handelen, hun rechten moeten kennen en moeten deelnemen aan preventieve maatregelen.
In de verklaring wordt verder gewezen op nieuwe en opkomende risico’s op de werkvloer. Daarbij noemt de stichting onder meer technologische veranderingen, zoals kunstmatige intelligentie, zwaardere werkdruk, personeelstekorten, migratie voor werk, informele arbeid, zelfstandige arbeid, onderaanneming en tijdelijke contracten. Ook ergonomische en psychosociale factoren, zoals stress en onduidelijkheid over functies, zouden een steeds grotere invloed hebben op de veiligheid, gezondheid en prestaties van werknemers.
Als internationaal thema wordt in de verklaring speciale aandacht gevraagd voor een gezonde psychosociale werkomgeving. Volgens Rainbow Warriors hangt die samen met de manier waarop werk is ontworpen, georganiseerd en aangestuurd, evenals met dagelijkse arbeidsomstandigheden en organisatorische praktijken. Factoren als werkbelasting, werktijden, rolverdeling, autonomie en eerlijke en transparante processen kunnen daarbij volgens de stichting bepalend zijn.
Voor Aruba schetst de organisatie een kritisch beeld van de arbeidsmarkt. Zij stelt dat verschillende ILO-verdragen en protocollen niet zijn bekrachtigd of onvoldoende worden gehandhaafd. Daarbij wordt onder meer gewezen op het functioneren van de arbeidsinspectie en de controle op veiligheid en gezondheid op het werk. Ook stelt de stichting dat vakbondsvertegenwoordiging op het eiland, vooral in de hotel- en toerismesector, sinds 1986 stelselmatig is geschonden.
Verder verwijst Rainbow Warriors naar studies van de Inter-Amerikaanse Ontwikkelingsbank (IDB) over het verschijnsel monopsonie, waarbij veel mensen werk zoeken terwijl er weinig werkgevers zijn, vaak geconcentreerd in een beperkt aantal sectoren zoals toerisme. Volgens de stichting leidt dat tot een zwakke onderhandelingspositie van werknemers, lagere lonen en belemmeringen voor vakbondsvertegenwoordiging. Ook zou dit negatieve gevolgen hebben voor productiviteit, arbeidstevredenheid en belastinginkomsten.
Met de verklaring wil Rainbow Warriors benadrukken dat betere bescherming van werknemers, sterkere handhaving en meer aandacht voor psychosociale risico’s noodzakelijk zijn om de arbeidsomstandigheden op Aruba te verbeteren.
