ORANJESTAD – MEP-parlementariër Hendrik Tevreden heeft zich kritisch uitgelaten over de voorgestelde Rijkswet HOFA. Volgens hem komt de discussie over de wet op een opvallend moment, nu Aruba zich voorbereidt op de viering van 40 jaar Status Aparte en 50 jaar volkslied en vlag.
Tevreden noemt HOFA een stap terug voor de politieke en financiële autonomie van Aruba. Volgens hem presenteert de regering de wet als een logisch gevolg van afspraken met Nederland, terwijl het parlement daarbij volgens hem buitenspel is gezet.
De parlementariër stelt dat in het constitutionele bestel eerst ruimte moet zijn voor behandeling in het parlement, waarna de regering handelt binnen de kaders die door dat parlement zijn vastgesteld. In dit geval zou de regering zich volgens hem eerst tegenover Nederland hebben gecommitteerd en pas daarna het parlement om goedkeuring hebben gevraagd.
Ook uit Tevreden kritiek op het veelvuldig verwijzen naar het Bestuurlijk Akkoord van juni 2024 als basis voor HOFA. Volgens hem kan een politieke overeenkomst, ondertekend door een premier of voormalig premier, geen vervanging zijn voor een democratisch mandaat van het parlement. Hij benadrukt dat alleen het parlement kan bepalen of een consensusrijkswet voor Aruba wenselijk, noodzakelijk en aanvaardbaar is.
Tevreden wijst erop dat het eerdere voorstel RAft in april 2024 van tafel ging en dat veel burgers dat zagen als opluchting, omdat het werd beschouwd als een vorm van direct toezicht vanuit Den Haag op de Arubaanse overheidsfinanciën. Volgens hem roept HOFA, ondanks de nieuwe naam, veel van dezelfde bezwaren op.
Hij noemt daarbij vier belangrijke aandachtspunten. Institutioneel zou het parlement een ondergeschikte rol krijgen, wat volgens hem het evenwicht binnen de trias politica aantast. Politiek zouden toekomstige regeringen minder ruimte hebben om zelfstandig beslissingen te nemen. Democratisch zou het volk onvoldoende bij de discussie zijn betrokken. Juridisch benadrukt Tevreden dat van een consensusrijkswet alleen sprake kan zijn wanneer het parlement instemt.
Volgens de MEP-politicus gaat de discussie over HOFA daarom verder dan alleen financiële techniek of rentevoordelen. In een jaar met grote symbolische betekenis voor Aruba moet volgens hem de vraag centraal staan in hoeverre de autonomie van het land daadwerkelijk wordt beschermd.
‘Als een wet de rol van het parlement en de autonomie van Aruba verzwakt, dan moet het antwoord een duidelijk nee zijn’, aldus Tevreden.
