DEN HAAG/ORANJESTAD — Aruba, Curaçao, Sint Maarten en Nederland gaan nauwer samenwerken om de rechtsstaat en goed bestuur binnen het Koninkrijk te versterken. De landen willen gezamenlijk ondermijnende criminaliteit, corruptie en fraude bestrijden en tegelijk de integriteit van het openbaar bestuur bevorderen.
Dat schrijven minister van Justitie en Veiligheid Foort van Oosten en staatssecretaris Eddie van Marum van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties in een brief aan de Tweede Kamer. Aanleiding is een motie van de Kamer waarin wordt aangedrongen op een stevigere aanpak van onder meer fraude, corruptie en ondermijnende criminaliteit.
Volgens het kabinet is het Caribisch deel van het Koninkrijk extra kwetsbaar voor ondermijnende criminaliteit. De geografische ligging nabij Latijns- en Noord-Amerika en de handelsroutes richting Europa vergroten het risico op onder meer drugs- en wapensmokkel, mensenhandel en mensensmokkel. Ook de kleinschaligheid van de eilanden kan het risico op belangenverstrengeling verhogen.
De bestrijding van grensoverschrijdende criminaliteit, corruptie en fraude is in Aruba, Curaçao en Sint Maarten een autonome landsaangelegenheid. Volgens het kabinet beschikken de landen echter over beperkte personele en financiële capaciteit. Nederland stelt daarom extra expertise, mensen en middelen beschikbaar om de aanpak te ondersteunen.
Van Marum stelt dat ondermijning niet alleen het bestuur aantast, maar ook het vertrouwen van burgers in de overheid schaadt. Volgens hem moeten inwoners in het hele Koninkrijk kunnen rekenen op een weerbare en betrouwbare rechtsstaat.
De samenwerking richt zich zowel op de strafrechtelijke als op de bestuurlijke aanpak van ondermijning. Daarnaast wordt samengewerkt op het terrein van goed bestuur en integriteit.
Nederland ondersteunt sinds 2017 drie ketenpartners in de landen bij de strafrechtelijke aanpak: het Recherche Samenwerkingsteam, de Openbare Ministeries en het Gemeenschappelijk Hof van Justitie. In de komende jaren wordt extra ingezet op capaciteit en expertise voor onderzoeken naar financieel-economische criminaliteit. Ook moet beter zicht komen op criminele geldstromen. Voor deze strafrechtelijke aanpak is jaarlijks 24 miljoen euro gereserveerd.
Voor de bestuurlijke aanpak is daarnaast een protocol vastgesteld. Het ministerie van BZK stelt daarvoor jaarlijks 1 miljoen euro beschikbaar. Met die middelen hebben de drie Caribische landen de bewustwordingscampagne Not On Our Island gelanceerd. Ook is het de bedoeling dat eind 2026 een gezamenlijk platform operationeel is, naar voorbeeld van de Regionale Informatie- en Expertisecentra in Nederland.
Op het gebied van goed bestuur en integriteit zijn de afgelopen jaren volgens het kabinet al verschillende stappen gezet in de Caribische landen. Het persbericht noemt als voorbeeld dat Sint Maarten sinds 2019 verdere maatregelen heeft genomen op dit terrein. Verdere details daarover zijn in de aangeleverde tekst niet uitgewerkt.
