ORANJESTAD – De fractie van MEP heeft de afgelopen periode gesprekken gevoerd met commerciële en maatschappelijke organisaties over de Rijkswet. Daarbij is onder meer gesproken met ATIA, de Kamer van Koophandel, CUA en de San Nicolas Business Association (SNBA).
Volgens fractieleider Evelyn Wever-Croes vindt de partij het van groot belang dat organisaties goed geïnformeerd zijn over de inhoud van de wet en de mogelijke gevolgen daarvan voor Aruba. Zij stelde dat de huidige regering van AVP/Futuro de betrokken gremia niet heeft geraadpleegd of geïnformeerd voordat een akkoord met Nederland werd bereikt. Volgens Wever-Croes wijkt dat af van de werkwijze van haar kabinetten, waarbij overleg met relevante sectoren centraal stond.
Tijdens de bijeenkomst gaf Wever-Croes een toelichting op het onderhandelingstraject met Nederland. Zij verklaarde dat in 2024 een bestuurlijk akkoord werd ondertekend waarin het kader voor verdere onderhandelingen werd vastgelegd. Die onderhandelingen duurden volgens haar in totaal veertien maanden. MEP voerde daarvan de eerste negen maanden en zou daarbij op meerdere punten vooruitgang hebben geboekt.
Volgens Wever-Croes bleven bij het aantreden van de nieuwe regering nog drie belangrijke punten openstaan. Zij zei dat deze punten nadrukkelijk onder de aandacht van de regering-AVP/Futuro zijn gebracht, omdat zij onderdeel vormden van het onderhandelingsmandaat dat door het parlement was meegegeven. De huidige regering zette de onderhandelingen vervolgens nog vijf maanden voort en rondde die deze maand af.
De MEP-fractie noemt het resultaat op drie essentiële onderdelen nadelig voor Aruba. Het eerste punt betreft de zogenoemde exitbepaling. Volgens Wever-Croes was het uitgangspunt dat Aruba, wanneer het land onder een Rijkswet zou vallen, ook over een duidelijke en uitvoerbare route zou moeten beschikken om daar weer uit te treden. In de nu voorliggende wet zou echter een lijst van twintig voorwaarden zijn opgenomen waaraan eerst moet worden voldaan. Zelfs als aan al deze eisen is voldaan, blijft uittreding volgens haar afhankelijk van een besluit van de Rijksministerraad. Daardoor zou het in de praktijk zeer moeilijk worden om uit de regeling te stappen.
Het tweede punt gaat over de financiële normen. Wever-Croes verwijst naar aanbevelingen van het IMF, dat volgens haar heeft geadviseerd om financiële normen niet te zwaar in wetgeving te verankeren en sommige normen juist te schrappen. In de voorgestelde Rijkswet zouden volgens haar echter juist meer eisen zijn opgenomen.
Het derde punt betreft de renteverplichtingen. Wever-Croes stelt dat in de huidige opzet alleen de Covid-schuld wordt meegenomen, terwijl voor de staatsschuld van vóór de pandemie nog afzonderlijk moet worden onderhandeld. Volgens haar is dat een ongunstige uitkomst voor Aruba.
Op basis hiervan concludeert de MEP-fractie dat de regering-AVP/Futuro onvoldoende resultaat heeft geboekt in de onderhandelingen met Nederland. Volgens Wever-Croes had Aruba het bereikte akkoord niet zonder meer moeten accepteren en had de regering moeten aandringen op een beter resultaat.
Zij wees daarnaast op de politieke situatie in Nederland, waar volgens haar sprake is van een demissionaire context. In haar visie had Aruba die situatie kunnen benutten om eerst intern overleg te voeren, evenals afstemming te zoeken met Curaçao en Sint Maarten, om zo sterker aan de onderhandelingstafel te verschijnen.
Wever-Croes sprak haar waardering uit voor ATIA, CUA, de Kamer van Koophandel en de San Nicolas Business Association voor hun deelname aan het overleg. Volgens haar zullen de gesprekken over dit onderwerp worden voortgezet.
